Hoge winst voor Apple

Hoge winst voor Apple

Apple maakt netto winst van 25 miljard in 2011

Recent is meer bekend geworden over de jaarcijfers van Apple. Gigantisch en de aandeelhouders zullen tevreden zijn. Het bedrijf heeft in 2011 zo rond de 25 miljard dollar winst gemaakt. In een tijd waarin we ons steeds vaker de vraag stellen of topinkomens nog wel van deze tijd zijn en waarin de “Balkende norm” de maat aangeeft is het vreemd dat we voorbij gaan aan dergelijke exorbitante winsten. Een bedrijf als Apple heeft inmiddels 100 miljard dollar in kas.
Het bovenstaande gaat uiteraard niet alleen over Apple, het gaat vooral over de tegenwoordige invulling van kapitalisme. Kapitalisme is vooral een economisch systeem, wat uiteraard niet geheel los kan worden gezien van politieke ideologie. Immers zonder de juiste politieke en zelfs theologische basis kan een economische stroming zich niet handhaven. Bij dergelijke systemen is het goed zich te realiseren dat dergelijke systemen vaak zeer rigide zijn en spontaan tot stand zijn gekomen zonder onderliggende doelen.
Toch is het zinvol om ons af te vragen of het huidige kapitalisme het beste systeem is voor onze ontwikkeling en perspectief. Waarbij onze ontwikkeling niet los kan worden gezien van de ontwikkeling van onze leefomgeving. Vandaar dat velen inmiddels spreken over duurzaam ondernemen, milieu neutraal ondernemen etc. Maar het economische systeem dient die ontwikkeling dan wel te ondersteunen. Vandaag de dag lijkt echter vooral de economische stroming de politieke en democratische invulling vorm te geven. Waarbij dat eigenlijk andersom zou moeten zijn. Stellen we een duurzame maatschappij en samenleving met maximale ontwikkelingsmogelijkheden echter centraal dan is het zeer de vraag of het huidige kapitalisme dat streven überhaupt ondersteund.
Laten we bij het voorbeeld van Apple blijven en stellen we duurzaam maatschappelijk verantwoord ondernemen en de burger en leefomgeving centraal. Laten we binnen Apple de iPad als voorbeeld nemen. Tegelijk met Apple zijn er nog een aantal ICT giganten die een vergelijkbaar product maken, Microsoft, Google en Samsung naast enkele anderen. Uiteindelijk leveren de drie software bedrijven en de bijbehorende hardware bedrijven drie verschillende tablet PC’s die vrijwel exact hetzelfde bieden aan functionaliteit. Sterker nog ze lijken zoveel op elkaar dat het aanleiding is voor zeer veel rechtszaken. Duidelijk is dat de producten allang niet meer door één partij worden geleverd. Elke partij heeft weer patenten en ideeën of zelfs schermen van een ander nodig om een optimaal product te produceren. Maar hoe past dit concurrentiemodel en deze vorm van kapitalisme in het concept van duurzaam ondernemen? Of ontwikkelingshulp? Het past eenvoudig niet.
Best aardig dat Bill Gates nu zijn geld weggeeft, maar duurzaam is het niet. Hij zou als geen ander kunnen beginnen met het omvormen van Microsoft, samenwerkingen aangaan en werkelijk duurzaam en ontwikkelingsgericht ondernemen. De route die hij nu kiest is te eenvoudig en lost op de lange termijn niets op.
Immers, de genoemde bedrijven geven vele malen meer geld uit dan nodig is om te komen tot een product met dezelfde functionaliteit en kenmerken. Meer dan 95% is gelijk. Waarom is het dan nodig om drie verschillende ontwikkelingsafdelingen te hebben, met resultaten die we niet delen met als resultaat dat we de dingen dubbel doen? Datzelfde geldt voor de marketing, die moet niet 1 keer maar vele keren voor vrijwel hetzelfde product. En wat te denken van de grondstoffen of rechtszaken. Dit alles vergt veel meer gebouwen en fabrieken dan in werkelijkheid nodig zou zijn als deze bedrijven ondersteunend zouden zijn aan duurzaam ondernemen. Met uiteindelijk een veel lagere prijs van het product als gevolg, zeker als we de lijn door trekken naar alle andere bedrijven. Met als gevolg dat er in 2012 dan waarschijnlijk geen 100 miljoen tablet’s worden verkocht voor €600 per stuk maar misschien wel 1 miljard voor € 150 per stuk. Een winst van 25 miljard dollar is eenvoudig niet meer passend bij de huidige maatschappij met haar nobele doelen en de problemen die er zijn op te lossen.
Het gevolg zou zijn dat veel meer burgers gebruik kunnen maken van de hedendaagse mogelijkheden en kennis. Met uiteindelijk meer mogelijkheden ons verder te ontwikkelen. Daarnaast levert het een forse verlaging van het gebruik van onze grondstoffen op en komt er meer ruimte om de wereldbevolking meer gelijke kansen te geven.
Het betekent niet dat er een eind moet komen aan kapitalisme. Het communisme of socialisme heeft evenmin gewerkt, kijk maar in Polen zoveel jaren na het vallen van het IJzeren Gordijn. De achterstand is nog steeds enorm.
Maar de tijd is wel gekomen om een economisch systeem in te richten dat recht doet en ondersteunend is aan de doelen die worden gesteld: ontwikkeling, duurzaamheid en vreedzaamheid. Zonder de ogen te sluiten voor de (materialistische) stimulans die de mens nog steeds nodig heeft. Het kapitalisme kent geen maatschappelijk doel en is nooit op die manier ingericht. Communisme was vooral ingegeven uit onvrede en evenmin vanuit doelstellingen en realisme. Kapitalisme is ingericht vanuit macht, winst en concurrentie, maar kan evenzo worden ingericht vanuit samenwerking, competitie en duurzaamheid.
De ontwikkelingen in onze maatschappij vragen om een herbezinning en een economisch systeem dat ondersteunend is aan onze doelen als mensheid. Globalisering bestond ten tijde van het ontstaan van kapitalisme niet en evenmin hadden we grondstof en milieuproblemen. Kapitalisme in haar huidige vorm remt onze ontwikkeling, draagt niet langer voldoende bij aan duurzaamheid, vrede en alle andere nobele doelstellingen die we altijd horen tijdens verkiezingen of toespraken. Een tijd van verandering is hard nodig. Een tijd waarin het economisch model niet langer leidend is, maar volgend en ondersteund is aan de hogere doelen die we als mensheid, maatschappij en politiek voor ogen hebben.

Leave a Reply